کشف یک سیاره قابل سکونت در ۲۵ سال نوری از زمین

به گزارش پروژه آسان به نقل از اسپیس، با عنایت به آن که این سیاره در برخورد با بادهای خشن از تشعشعات ستاره میزان قرار دارد، هنوز معلوم نیست آیا این سیارهٔ فراخورشیدیِ جدید دارای اتمسفر و است یا حتی امکان وجود حیات در آن وجود دارد. با این حال، اخترشناسان از این کشف بسیار هیجان زده و خوشحال هستند.
پل رابرتسون از دانشگاه کالیفرنیا در اطلاعیه ای در اینباره می گوید: این یکی واقعا هیجان انگیز است. این سیاره یکی از نزدیک ترین همسایه های کیهانی ماست. ۲۵ سال نوری شاید فاصلهٔ زیادی به نظر برسد، اما کهکشان راه شیری حدود صد هزار سال نوری عرض دارد بنابراین، از این نظر، سیاره مذکور همسایهٔ دیواربه دیوار زمین به شمار می آید.
این سیاره که با نام GJ 3378b شناخته می شود، به دور یک ستاره کوتولهٔ سرخ کم نور در صورت فلکی زرافه (Camelopardalis) مدار می زند.
این سیاره اولین بار در سال ۲۰۲۴ توسط اخترشناسان فرانسوی با استفاده از تلسکوپ کانادا–فرانسه–هاوایی در موناکیا (Mauna Kea) کشف شد. اما اخترشناسان آمریکایی با بازنگری نتایج اولیه، نشان داده اند که این سیاره احیانا بیشتر از آن چه پیشتر تصور می شد به زمین شباهت دارد.
در حال حاضر، تنها چیزی که با اطمینان دربارهٔ GJ 3378b می دانیم، جرم و مدار آن است. هنوز معلوم نیست که آیا این سیاره واقعا شبیه زمین است یا خیر؛ ممکنست دارای خشکی، اقیانوس، ابر و حتی حیات باشد، یا شاید دنیایی بدون اتسمفر و پوشیده از دهانه های به وجودآمده ناشی از برخورد اجسام باشد.
این سیاره هنگام عبور از مقابل ستارهٔ خود دیده نمی گردد. به بیانی دیگر این سیاره از دید ما از جلوی ستاره عبور نمی کند تا بخشی از نور آنرا مسدود کند. در عوض، GJ 3378b از راه اثر گرانشی اش بر ستارهٔ مادر شناسایی شد.
این نیروی گرانشی سبب می شود ستاره به دور مرکز جرم مشترک میان خود و سیاره اندکی نوسان کند. این نوسان از راه «اثر دوپلر» در نور ستاره آشکار می شود که در واقع تغییری در طول موج نور که با بررسی طیف نوری ستاره قابل اندازه گیری است.
هنگامی که این سیاره در سال ۲۰۲۴ کشف شد، جرم آن ۵٫۲۶ برابر جرم زمین برآورد شد که آنرا در رده «مینی نپتون ها» قرار می داد، یعنی سیاره هایی بزرگ تر که به طور عمده از گاز تشکیل شده اند.
اما تیم پل رابرتسون با بررسی دوبارهٔ این سیاره به کمک دو تلسکوپ متفاوت نشان داد که جرم حقیقی آن حدود ۲٫۳ برابر جرم زمین است. این یافته نشان داده است GJ 3378b به جای یک مینی نپتون، بیشتر به یک «ابرزمین» سنگی شباهت دارد.
علاوه بر این، همین مشاهدات نشان داد که دورهٔ مداری GJ 3378b برابر با ۲۱ روز است، نه ۲۵ روز که در اندازه گیری های اولیه گزارش شده بود. این یعنی سیاره به ستاره میزبان خود نزدیک تر از آن چیزی است که قبلاً تصور می شد، اما همچنان به خوبی در «منطقهٔ قابل سکونت» قرار دارد.
در چنین منطقه ای در صورت وجود اتمسفر، دمای سطح سیاره می تواند برای وجود آب مایع مناسب باشد. بنابراین، از این دیدگاه، احتمال این که GJ 3378b قابل سکونت باشد، هرچند لزوماً مسکون نباشد، قابل توجه به نظر می آید.
رابرتسون اظهار داشت: این ابرزمین حدود ۹۰ درصد از میزان تابشی را از ستاره میزبان خود دریافت می کند که زمین از خورشید دریافت می کند؛ بنابراین، دقیقا در بهترین محدودهٔ ممکن برای قابل سکونت بودن قرار گرفته است.
به اجمال، در عین حال، اخترشناسان از این کشف خیلی هیجان زده و خوشحال هستند. در چنین منطقه ای در صورت وجود اتمسفر، دمای سطح سیاره می تواند برای وجود آب مایع مناسب باشد.